Omschrijving van de basis- en extra ondersteuning
Per augustus 2025
Inhoudsopgave
- Basiskwaliteit als fundament
- Basisondersteuning
- Aanvullende afspraken binnen ons SWV op de basisondersteuning
- Extra ondersteuning
1. Basiskwaliteit als fundament
De basiskwaliteit vormt het fundament van het onderwijs en is gericht op het waarborgen van een minimumniveau van onderwijskwaliteit. Hierbij wordt voldaan aan de wettelijke eisen zoals vastgelegd in het onderzoekskader van de Inspectie (2024). De basiskwaliteit omvat indicatoren op het gebied van onderwijsproces (OP), veiligheid en schoolklimaat (VS), onderwijsresultaten (OR) en sturen, kwaliteit en ambitie (SKA).
Te denken valt aan:
- Leerlingen worden voorbereid op een passende vervolgplek, met voldoende tijd om het onderwijsprogramma eigen te maken.
- De school vormt een veilige omgeving voor leerlingen, die bijdraagt aan het ontwikkelen van sociale en maatschappelijke competenties.
- Er is een gedragen visie op goed onderwijs, met bijpassende ambities en doelen. De kwaliteit wordt gewaarborgd door het schoolbeleid planmatig te evalueren en bij te stellen.
- De school behaalt met haar leerlingen leerresultaten, sociale en maatschappelijke competenties die ten minste in overeenstemming zijn met de gestelde norm. Daarbij is het pedagogisch-didactisch handelen van de leraren afgestemd op hoe leerlingen zich ontwikkelen.
Het samenwerkingsverband verwacht van iedere school dat deze voldoet aan de basiskwaliteit zoals door inspectie wordt getoetst. Voor een uitgebreide toelichting waar scholen specifiek aan moeten voldoen op basis van het waarderingskader en de bijbehorende wettelijke vereisten, wordt verwezen naar: Onderzoekskader voor het toezicht op vo.
2. Basisondersteuning
Boven op die basiskwaliteit maakt ieder samenwerkingsverband afspraken over de onderwijszorg die een school aan alle leerlingen moet kunnen bieden. Dit noemen we basisondersteuning. Door dit binnen het samenwerkingsverband vast te leggen, ontstaat er duidelijkheid voor leerlingen, ouders en scholen over wat er verwacht mag worden. Daarnaast voorkomt het regionale verschillen in het niveau van de basisondersteuning. In wat onze scholen moeten bieden vanuit de basisondersteuning, is ‘het advies landelijke norm voor basisondersteuning’ (november 2024) het uitgangspunt.
De basisondersteuning omvat daarmee:
Beleid en randvoorwaarden
- Het schoolbestuur heeft een sociaal veiligheidsplan voor alle vestigingen, dat pesten tegengaat en zorgt voor sociale, fysieke en mentale veiligheid van de leerlingen. De school handelt hiernaar (deze is ook terug te vinden in de basiskwaliteit).
- Het schoolbestuur met alle vestigingen heeft beleid geformuleerd over medisch handelen en medicijnverstrekking. Dit beleid gaat ten minste over wat er gedaan wordt op het gebied van het bewaren en toedienen van medicijnen en het uitvoeren van medische handelingen (zowel niet-BIG als BIG). De school handelt hiernaar.
- Het schoolbestuur met alle vestigingen heeft beleid dat gericht is op gelijkwaardige en tijdige samenwerking met ouders en leerlingen. De school handelt hiernaar.
Kennis, vaardigheden en deskundigheid
- De school beschikt over voldoende opgeleid personeel en biedt hun de mogelijkheid om hun kennis en vaardigheden uit te breiden of beschikt over de mogelijkheid om de personele bezetting uit te breiden, zodat de benodigde basisondersteuning aan leerlingen geboden kan worden.
- De school heeft kennis over de vaardigheden die nodig zijn om te leren en over de manier waarop deze vaardigheden zich ontwikkelen bij leerlingen. De school kan deze bij de leerling herkennen.
- De school heeft kennis over de meest voorkomende leer- en ontwikkelingsbehoeften die relevant zijn voor hun schoolpopulatie en handelt hiernaar.
- De school wisselt kennis en expertise uit met relevante experts en andere scholen over de uitvoering en organisatie van de basisondersteuning.
Ondersteuning
- De school hanteert de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling (deze is ook terug te vinden in de basiskwaliteit).
- De school beschrijft de interne en externe ondersteuningsstructuur op een duidelijke manier voor het team en voor leerlingen en ouders, en legt deze vast in het ondersteuningsaanbod in de schoolgids.
- De school beschrijft bij het ondersteuningsaanbod in de schoolgids hoe de basisondersteuning op school eruitziet en wie deze uitvoert aansluitend bij de schoolpopulatie.
- De school realiseert in de klas en op de school een veilige, voorspelbare en overzichtelijke leeromgeving waarbij sprake is van adequaat klassenmanagement.
- De school bevordert lees- en spellingvaardigheid bij alle leerlingen.
- De school bevordert de sociale en emotionele ontwikkeling en de positieve identiteitsontwikkeling van alle leerlingen.
- De school stimuleert het taak- en werkgedrag (denk aan motivatie en leren om te leren) van leerlingen.
- Na schriftelijke aanmelding door ouders brengt de school de ondersteuningsbehoeften van de leerling in kaart en organiseert zelf passend aanbod in afstemming met de ouders en leerling.
- De school volgt, analyseert en evalueert systematisch de ontwikkeling van leerlingen, klassen en de school. Ouders worden hierover geïnformeerd. De informatie wordt gebruikt om het onderwijs- en ondersteuningsaanbod in te vullen en aan te passen (deze is ook terug te vinden in de basiskwaliteit).
- De school signaleert in teamverband en in afstemming met ouders en leerlingen zo vroeg mogelijk de benodigde ondersteuning en past deze daarop aan.
- De school stemt de ondersteuning op planmatige wijze af op de ontwikkeling en specifieke ondersteuningsbehoeften van de leerling en monitort deze. Hierbij wordt naar de leerling als geheel gekeken. Ouders worden hierover geïnformeerd.
- De school past het ondersteuningsaanbod op groeps- en klasniveau aan, met aandacht voor de individuele ondersteuningsbehoefte van leerlingen.
- De school betrekt leerlingen actief bij de vormgeving van hun eigen ondersteuning, passend bij de ontwikkelingsfase. Als de leerling dat wenst, kan hier ook iemand (bijvoorbeeld een ouder) bij ondersteunen. Als de leerling niet in staat is om hierbij betrokken te worden, nemen de ouders deze rol over.
- Ouders en leerlingen kunnen met vragen over ondersteuning terecht bij de school en bij het ouder-en jeugdsteunpunt van het Samenwerkingsverband. De school informeert ouders en leerlingen over het steunpunt op een manier die past bij de ouderpopulatie. Bij de doorstroom naar een andere school draagt de school relevante leerlingen begeleidingsgegevens over volgens de richtlijnen in het onderwijskundig rapport (conform relevante artikelen in de WPO, WEC, WVO en het Besluit uitwisseling leer- en begeleidingsgegevens).
- De school kan samenwerken met het samenwerkingsverband, gespecialiseerd onderwijs, de jeugdhulpverlening, jeugdgezondheidszorg, schoolmaatschappelijk werk en andere organisaties.
In de landelijke norm voor basisondersteuning zijn drie ondersteuningsgebieden verder uitgewerkt. Het gaat om lees- en spellingsproblemen en dyslexie, (hoog)begaafdheid en taak- en werkgedrag. Voor een uitgebreidere toelichting op de landelijke norm voor basisondersteuning, inclusief de drie ondersteuningsgebieden, en wat daaronder valt, wordt verwezen naar: Advies landelijke norm voor basisondersteuning.
Wat valt niet onder basisondersteuning?
Ook dit staat omschreven in de landelijke norm. In de kern gaat het om individuele, langdurige, psychische ondersteuning of behandeling, medische handelingen of faciliteiten zoals een leerjaar overslaan.
3. Aanvullende afspraken binnen ons SWV op de basisondersteuning
In aanvulling op de basiskwaliteit en het ‘advies landelijke norm basisondersteuning’ heeft SWV de Verbinding de volgende afspraken gemaakt die vallen onder de basisondersteuning die iedere school biedt:
Beleid en randvoorwaarden
- Onze scholen gebruiken het ontwikkelinstrument van SWV De Verbinding om planmatig en gericht aan de kwaliteit van de basis-en extra ondersteuning te werken. Zij bespreken het ontwikkelinstrument vanuit de gedachte van kwaliteitsverbetering samen met het bureau van het samenwerkingsverband.
- Mede op basis van het ingevulde ontwikkelinstrument en het gesprek met het bureau van het samenwerkingsverband schrijven onze scholen jaarlijks een plan waarin staat omschreven hoe zij de basis- en extra ondersteuning vormgeven, evalueren, waarborgen en monitoren.
Kennis, vaardigheden en deskundigheid
- De school draagt zorg voor gedegen deskundigheidsbevordering onder medewerkers. Dit houdt o.a. in dat medewerkers elkaar vragen stellen, feedback geven, reflecteren en waar nodig het didactisch en pedagogisch handelen aanpassen. Nieuwe docenten worden gecoacht op relevante onderwerpen zoals tegemoet komen aan ondersteuningsbehoeften en klassenmanagement.
- De school heeft een multidisciplinair overleg georganiseerd (ZAT / MDO / intern zorgteam) dat voldoet aan de kwaliteitseisen van het SWV: Kwaliteitsafspraken multidisciplinair overleg.
Ondersteuning
- De school biedt (vanuit het ondersteuningsteam en eigen medewerkers en/of door inzet van externen) naast wat al beschreven is over leren en gedrag, preventieve en licht curatieve ondersteuning bij gezondheidsproblemen (o.a. slechtziendheid, slechthorendheid, rolstoelafhankelijkheid maar zelfredzaam, (fijne) motorische beperkingen, langdurige ziekte, middelen- en mediagebruik, genderproblematiek).
- Iedere school heeft een ruimte waar leerlingen rustig kunnen werken of zich terug kunnen trekken.
4. Extra ondersteuning
Sommige leerlingen hebben meer ondersteuning nodig. Naast de basisondersteuning bieden scholen daarom extra ondersteuning. Hierbij gaat het om ondersteuning en intensievere aanpassingen voor individuele leerlingen of groepen met vergelijkbare ondersteuningsbehoeften. De aanvullende afspraken hierover, bovenop de basiskwaliteit, binnen SWV De Verbinding zijn:
- Eventuele ondersteuningsbehoeften op gedrag, leren en gezondheid worden in een persoonlijk gesprek door de overdragende partij toegelicht.
- Iedere ingestroomde leerling uit het (basis)onderwijs die bovengemiddeld behoefte heeft aan ondersteuning om te wennen aan de school / het voortgezet onderwijs wordt ondersteuning geboden. Dit kan individueel of groepsgewijs georganiseerd worden.
- Iedere school heeft een trajectvoorziening waar extra ondersteuning aan leerlingen kan worden Deze voorziening voldoet aan de kwaliteitseisen van het samenwerkingsverband.